Promovendi voor project menselijke waardigheid in neurorecht en neuro-ethiek

Wil jij vernieuwend promotie-onderzoek doen naar de betekenis van menselijke waardigheid voor de regulering van neurotechnologische ontwikkelingen? Solliciteer dan bij de Vrije Universiteit Amsterdam (VU)!

Jouw functie

De afdeling Rechtstheorie (Faculteit Rechten) en de afdeling Filosofie (Faculteit Sociale en Geesteswetenschappen) zijn op zoek naar twee enthousiaste promovendi in het kader van een door NWO gefinancierd juridisch-ethisch onderzoeksproject naar de betekenis van menselijke waardigheid voor de regulering van neurotechnologische ontwikkelingen.

Neurotechnologieën, zoals neuroimaging en diepe hersenstimulatie, maken het steeds meer mogelijk om ons mentale leven, wat we denken en voelen, te ontsluiten dan wel te veranderen. Om onze geest te beschermen, zetten mensenrechtenorganisaties momenteel stappen om neurotechnologieën te reguleren. Deze organisaties benadrukken de rol van menselijke waardigheid, een kernbeginsel van de mensenrechten, als leidend principe voor de bescherming van onze geest. Een duiding van de precieze betekenis van menselijke waardigheid voor neurotechnologieën ontbreekt echter. Dit interdisciplinaire project beoogt deze lacune te dichten door een juridisch-ethisch begrip van menselijke waardigheid te ontwikkelen dat kan dienen als basis voor de regulering van neurotechnologieën.

De twee promovendi richten zich ieder op een kernaspect van de menselijke waardigheid.

1. In het eerste promotietraject staat het juridisch-ethische onderscheid tussen persoon en zaak in het neurotechnologisch tijdperk centraal. Neurotechnologische toepassingen zoals zogeheten ‘brain-computer interfaces’ kunnen leiden tot een vervaging van het onderscheid tussen mens en machine, en tussen menselijke en kunstmatige intelligentie. Wat zijn de implicaties daarvan voor het juridisch-ethische onderscheid tussen personen en zaken? Tot welke hoogte behoren hersenimplantaten, neuroprothesen en neurodata tot het juridisch-ethisch domein van de persoon (bijv. persoonlijkheidsrechten), en tot welke tot dat van zaken (bijv. eigendomsrechten)? Kan de menselijke waardigheid een basis bieden om dit onderscheid opnieuw te doordenken?
2. Het tweede promotietraject gaat over mentale zelfbeschikking en haar grenzen vanuit het perspectief van menselijke waardigheid. Het is gebruikelijk om een onderscheid te maken tussen twee dimensies van de menselijke waardigheid: menselijke waardigheid als respect voor autonomie en vrije keuzes (individuele dimensie); en menselijke waardigheid als bescherming tegen dehumaniserende praktijken (collectieve dimensie). Over de implicaties van dit onderscheid voor diverse bio-ethische kwesties – uiteenlopend van orgaanverkoop tot klonen – is veel geschreven. Onduidelijk is echter wat dit onderscheid betekent voor neurotechnologie. Is er zoiets als een recht op mentale zelfbeschikking? Zo ja, omvat dat recht dan ook het recht op gebruik van neurotechnologie die de identiteit vergaand verandert, die zich richt op mensverbetering of die tech-bedrijven toegang geeft tot de meest persoonlijke informatie?

Als promovendus word je opgenomen in een interdisciplinaire en inspirerende groep van onderzoekers met een brede expertise op het terrein van rechtsfilosofie, ethiek en technologie-recht. Jouw begeleiders zijn prof. dr. Britta van Beers (hoogleraar Recht, ethiek en biotechnologie) en prof. dr. Gerben Meynen (hoogleraar Ethiek, in het bijzonder bio-ethiek). Eén promovendus wordt aangesteld bij de Faculteit Rechten, afdeling Rechtstheorie, en één promovendus bij de Faculteit Sociale en Geesteswetenschappen, afdeling Filosofie. Beide promovendi zullen nauw samenwerken en profiteren van de expertise, faciliteiten en het institutionele netwerk van beide afdelingen en faculteiten.

Jouw taken

• Je doet onderzoek naar één van de hierboven beschreven thema’s.
• Je deelt je onderzoeksresultaten via wetenschappelijke presentaties, artikelen en uiteindelijk een proefschrift.
• Je draagt bij aan het maatschappelijke en politieke debat over dit thema via o.a. lezingen, discussie-bijeenkomsten en populair-wetenschappelijke publicaties.

Jouw profiel

• Je hebt een rechtsfilosofische of juridisch-ethische achtergrond blijkend uit een afgeronde rechtswetenschappelijke, (rechts)filosofische, ethische en/of andere relevante universitaire masteropleiding.
• Je hebt een aantoonbare fascinatie voor en kennis van vraagstukken op het snijvlak van recht, ethiek en (neuro)technologie.
• Je hebt uitstekende onderzoeks- en schrijfvaardigheden. Ervaring met publiceren is een pré.
• Je beheerst het Nederlands uitstekend, in woord en geschrift. Een goede beheersing van het Engels is eveneens vereist.
• Je hebt de ambitie om vernieuwend en fundamenteel juridisch-ethisch onderzoek te verrichten naar technologische vraagstukken en in vier jaar te promoveren op dat onderzoek.
• Je staat open voor samenwerking in diverse interdisciplinaire verbanden en het delen van kennis en ervaringen met onderzoekers binnen en buiten je vakgebied.
• Je bent gemotiveerd om je onderzoek te delen met een breder publiek en zo bij te dragen aan het maatschappelijke en politieke debat over dit thema.

Wat bieden wij

Een uitdagende functie bij een maatschappelijk betrokken organisatie. Bij de VU draag je bij aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening voor een betere wereld.

• Een functie voor minstens 1 fte. Je arbeidsovereenkomst duurt in eerste instantie 1 jaar. Daarna is er uitzicht op verlenging.
• Ruimte voor persoonlijke ontwikkeling.
• Ruime bijdrage aan ABP-pensioenregeling inclusief extra vangnet bij arbeidsongeschiktheid en overlijden.
• Bijdrage aan reiskosten voor woon-werkverkeer.

Over ons

Faculteit der Rechtsgeleerdheid

Bij de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de Vrije Universiteit Amsterdam leiden we criminologen en juristen op met een scherpe juridische blik én een sterke focus op de maatschappelijke relevantie van het recht.

In onderwijs en onderzoek benutten we de waarde van samenwerking. We stimuleren elkaar om vraagstukken vanuit verschillende perspectieven tegen het licht te houden, om kritisch te denken, een bredere blik te ontwikkelen, en samen tot creatieve juridische oplossingen te komen.

Kom je werken bij Rechtsgeleerdheid? Dan werk je in een actieve en inspirerende academische omgeving. Samen met je collega’s draag je in een prettige werksfeer en collegiale samenwerking bij aan de kwaliteit van onderwijs en onderzoek.

Faculteit der Sociale en Geesteswetenschappen

Meer begrijpen van sociale gemeenschappen, waarden en zingeving, via de sociale wetenschappen en geesteswetenschappen. Dat is het doel van de Faculteit der Sociale en Geesteswetenschappen. Geen enkele discipline kan dat alleen. Kenmerkend voor de SGW-disciplines is een open manier van denken en de natuurlijke drang om samenhang en verbinding te zoeken.

Kom je bij ons werken? Dan word je onderdeel van een dynamische academische gemeenschap. In een inspirerende en collegiale omgeving werken we samen aan onderwijs en onderzoek met impact.

Vrije Universiteit Amsterdam

De Vrije Universiteit Amsterdam staat voor waardengedreven onderwijs en onderzoek. Wij zijn vrije denkers met kennis van zaken en een open houding. Met een ondernemende aanpak en aandacht voor zingeving en medemenselijkheid werken wij aan duurzame oplossingen met maatschappelijke impact. Door onze krachten te bundelen, over de grenzen van vakgebieden heen, werken we aan een betere wereld voor mens en planeet. Samen creëren we een veilig en respectvol werk- en studieklimaat, en een inspirerende omgeving voor onderwijs en onderzoek.